De jaren 2000 maakten van AZ weer een topclub. Het decennium begon met een ploeg die in de middenmoot zocht naar richting. Het eindigde met een landstitel, een nieuw stadion en een club die opnieuw meetelde in Europa.
Die groei ging niet zonder breuken. AZ kreeg onder Co Adriaanse zijn aanvallende gezicht terug. Onder Louis van Gaal kwam de bekroning.
Daarna viel DSB weg en begon meteen de volgende grote test.
Zoeken naar richting
AZ kwam sterk uit de jaren negentig, maar de eerste seizoenen van het nieuwe decennium waren wisselend. De club werd dertiende in 2000-2001 en tiende in de twee seizoenen daarna. De stap naar de subtop was nog niet gemaakt.
In het seizoen 2002-2003 nam Co Adriaanse het over. Hij sprak vanaf het begin groter dan de ranglijst op dat moment toeliet. Dat paste bij de fase waarin AZ zat.
De club had ambitie, maar moest die nog waarmaken op het veld. Adriaanse gaf de ploeg structuur, intensiteit en vooral aanvalslust. In 2003-2004 werd AZ vijfde.
Adriaanse en Europa
Die vijfde plaats bracht AZ terug in Europa. Dat was voor het eerst in lange tijd. De Alkmaarderhout kreeg weer wedstrijden met Europese spanning.
Het seizoen 2004-2005 werd de echte doorbraak van Adriaanse. AZ eindigde als derde in de Eredivisie met 64 punten en 71 doelpunten. In Europa ging de ploeg nog verder.
AZ haalde de halve finale van de UEFA Cup. Sporting CP bleek uiteindelijk net te sterk. Over twee wedstrijden werd het 4-4, waarna Sporting doorging op uitdoelpunten.
De uitschakeling deed pijn, maar het seizoen veranderde het beeld van AZ. De club was niet langer alleen een ambitieuze subtopper. AZ had bewezen dat het Europees kon meedoen.
Van Gaal neemt over
In de zomer van 2005 volgde Louis van Gaal Adriaanse op. AZ bleef groeien. In 2005-2006 eindigde de ploeg als tweede in de reguliere competitie.
De play-offs kostten AZ daarna de route naar de Champions League-voorronde. Toch bleef de richting duidelijk. AZ was structureel onderdeel van de bovenkant van de Eredivisie geworden.
Dat seizoen was ook het afscheid van de Alkmaarderhout. Vanaf 2006 speelde AZ in het nieuwe stadion. De club liet het oude huis achter en kreeg een stadion dat paste bij de nieuwe schaal.
Bijna in 2007
Het eerste Eredivisieduel in het nieuwe stadion werd meteen een statement. AZ won op 19 augustus 2006 met 8-1 van NAC. Het paste bij een seizoen waarin de ploeg lang om de titel speelde.
Op de laatste speeldag ging het mis. AZ verloor bij Excelsior met 3-2. PSV werd kampioen, Ajax eindigde tweede en AZ derde.
Daarna verloor AZ ook de play-offfinale tegen Ajax. In de UEFA Cup kwam de ploeg tot de kwartfinale, waarin Werder Bremen te sterk was. Het seizoen 2006-2007 liet zien hoe dicht AZ bij grote prijzen zat.
Terugslag en herstel
Het jaar daarna viel AZ terug. De ploeg eindigde in 2007-2008 als elfde. Van Gaal leek te vertrekken, maar bleef toch.
Dat bleek achteraf beslissend. Na een slechte start in 2008-2009 vond AZ zijn vorm. De ploeg werd stabieler, zakelijker en moeilijker te verslaan.
De cijfers waren sterk. AZ werd landskampioen met 80 punten uit 34 wedstrijden. De ploeg won 25 keer, verloor vier keer en kreeg maar 22 doelpunten tegen.
Kampioen in 2009
AZ kon de titel op 18 april 2009 zelf pakken tegen Vitesse, maar verloor met 1-2. Een dag later werd de club alsnog kampioen. Ajax verloor bij PSV en kon AZ niet meer achterhalen.
Het was de tweede landstitel in de clubgeschiedenis. Na 1981 had AZ opnieuw bewezen dat de top drie niet onaantastbaar was. Voor Van Gaal was het de kroon op vier jaar bouwen in Alkmaar.
Als landskampioen opende AZ het volgende seizoen met de Johan Cruijff Schaal. Sc Heerenveen werd met 1-5 verslagen.
DSB valt weg
Het decennium eindigde met sportieve glorie en bestuurlijke onrust. In het najaar van 2009 viel DSB Bank om. Dirk Scheringa vertrok na zestien jaar als voorzitter.
Daarmee raakte AZ de man kwijt die de moderne opmars had aangejaagd. De club kwam in zwaar weer, precies op het moment dat de Champions League wachtte. De titelploeg werd meteen onderdeel van een bestuurlijke crisis.
Dat maakt 2000-2009 een uitzonderlijk decennium. AZ ging van middenmoot naar Europa, van De Hout naar een nieuw stadion en van ambitie naar een landstitel. Daarna moest de club bewijzen dat het ook zonder Scheringa verder kon.
