De jaren 2010 begonnen met twijfel. AZ had net de landstitel achter de rug, maar de val van DSB Bank had de club hard geraakt. Dirk Scheringa was vertrokken en het oude groeimodel was voorbij.
Juist daarom werd dit een belangrijk decennium. AZ bleef niet hangen in het verlies van een geldschieter. De club bouwde aan een model met meer nadruk op beleid, jeugdopleiding en gericht doorselecteren.
Sportief bleef AZ in de buurt van de subtop. De club won de KNVB Beker, haalde twee keer de kwartfinale van de Europa League en speelde later opnieuw bekerfinales. Aan het einde van het decennium stond er een jonge ploeg die weer naar boven keek.
Na het DSB-tijdperk
Na 2009 moest AZ opnieuw bepalen hoe groot de club kon zijn. De jaren van grote uitgaven waren voorbij. De vraag was niet meer hoe hard AZ kon groeien, maar hoe stevig de basis was.
Onder Toon Gerbrands bleef de bestuurlijke rust belangrijk. Op voetbalgebied kreeg Gertjan Verbeek vanaf 2010 de ploeg in handen. Earnest Stewart werd bepalend in het technische beleid.
AZ eindigde in 2009-2010 als vijfde. In de twee seizoenen daarna werd de club vierde. Daarmee bleef AZ sportief overeind in een periode waarin veel buitenstaanders terugval verwachtten.
Verbeek en Europa
Verbeek bouwde aan een ploeg die fit, direct en lastig te bespelen was. In 2011-2012 kwam AZ tot de kwartfinale van de Europa League. Valencia bleek over twee wedstrijden te sterk.
De thuiswedstrijd in Alkmaar gaf nog hoop. AZ won met 2-1. In Spanje draaide Valencia het tweeluik met een 4-0 zege alsnog om.
Een jaar later viel AZ in de competitie terug naar de tiende plaats. Toch werd juist dat seizoen historisch. In De Kuip won AZ de KNVB Beker.
De beker van 2013
De finale tegen PSV werd op 9 mei 2013 gespeeld. AZ begon scherp en stond binnen een kwartier op 2-0. Adam Maher en Jozy Altidore maakten de Alkmaarse goals.
PSV kwam via Jurgen Locadia terug tot 2-1, maar AZ hield stand. Het was de vierde bekerwinst in de clubgeschiedenis. Na 1978, 1981 en 1982 ging de beker opnieuw mee naar Alkmaar.
Die prijs gaf het decennium een tastbaar hoogtepunt. AZ was geen kampioensploeg meer zoals in 2009, maar bleef een club die prijzen kon pakken.
Opnieuw Europees ver
In 2013-2014 haalde AZ opnieuw de kwartfinale van de Europa League. Benfica was daarin te sterk. De Portugese topclub won met 0-1 in Alkmaar en 2-0 in Lissabon.
Ook nationaal bleef AZ meestal bovenin meedraaien. De club werd derde in 2014-2015, vierde in 2015-2016 en derde in 2017-2018. Alleen 2012-2013 en 2013-2014 vielen duidelijk lager uit.
De beker bleef terugkomen als podium. AZ verloor de finale van 2017 van Vitesse en de finale van 2018 van Feyenoord. Dat deed pijn, maar het liet ook zien dat de club regelmatig ver kwam.
Jeugd als beleid
De grootste verandering zat dieper dan uitslagen. AZ maakte van jeugdopleiding en spelerontwikkeling een centrale lijn. Dat paste bij een club die niet elk jaar zijn beste spelers kon vasthouden.
In 2015 en 2016 werd de AZ Jeugdopleiding onderscheiden met de Rinus Michels Award voor beste jeugdopleiding in het betaald voetbal. In de zomer van 2016 werd het AFAS Trainingscomplex in Wijdewormer opgeleverd.
Daar kreeg de nieuwe koers een vaste plek. Jongere spelers kregen sneller perspectief richting het eerste elftal. Namen als Adam Maher, Teun Koopmeiners, Calvin Stengs en Guus Til pasten in die lijn.
Nieuwe gezichten
Na Gerbrands kwam Robert Eenhoorn in beeld als algemeen directeur. In het technische beleid volgde Max Huiberts begin 2016 Earnest Stewart op. De club bleef daardoor werken vanuit een herkenbare lijn.
Op het veld kreeg AZ nieuwe dragende spelers. Vincent Janssen werd in 2015-2016 topscorer van de Eredivisie. Alireza Jahanbakhsh deed dat in 2017-2018.
Onder John van den Brom werd AZ in 2017-2018 derde met 71 punten. Het was een sterk seizoen, al bleven de wedstrijden tegen de traditionele topclubs een terugkerend pijnpunt.
2019 als kantelpunt
In 2019 veranderde de toon opnieuw. AZ won in maart thuis van Ajax en begon later dat jaar onder Arne Slot aan een fris hoofdstuk. Slot volgde Van den Brom op en kreeg een jonge, voetballende ploeg onder zich.
Het jaar kreeg ook een harde onderbreking. Op 10 augustus 2019 stortte een deel van het dak van het AFAS Stadion in. Er vielen geen slachtoffers, maar het incident raakte de club en het stadion direct.
Sportief bleef AZ juist groeien. In het najaar van 2019 won de ploeg van Feyenoord, PSV en Ajax. Daarmee sloot het decennium af met het gevoel dat er opnieuw iets mogelijk was.
Wat bleef
De jaren 2010 maakten AZ minder afhankelijk van een enkele geldschieter. De club werd stabieler, jonger en consequenter in beleid. Dat gebeurde zonder dat de sportieve lat verdween.
De beker van 2013, Europese kwartfinales, sterke jeugdopleiding en de opkomst van een nieuwe generatie gaven het decennium zijn waarde. AZ werd in deze jaren geen kampioen, maar wel een club met een duurzamer fundament.
Daarmee vormden de jaren 2010 de brug tussen de titel van 2009 en de jonge ploeg die aan het begin van de jaren twintig weer dicht tegen de top aan zat.
