AZ haalde afgelopen week Philipp Aigner binnen als specialist voor standaardsituaties. Dat lijkt op het eerste gezicht een detail binnen de technische staf, maar de cijfers maken duidelijk waarom AZ juist op dit vlak wil investeren.
Dode spelmomenten tellen zwaarder
Standaardsituaties spelen een steeds grotere rol in het moderne voetbal. In de Premier League kwam afgelopen seizoen 28,3 procent van alle doelpunten voort uit corners, vrije trappen en ingooien, blijkt uit cijfers van Opta.
Dat percentage lag in de tien seizoenen daarvoor meestal tussen de twintig en vierentwintig procent. De trend is duidelijk: dode spelmomenten leveren steeds vaker beslissende momenten op. Technisch directeur Niels van Duinen noemde eerder zelfs een percentage tot veertig procent. Dat is een ruime telling, vermoedelijk inclusief strafschoppen, maar de boodschap blijft overeind: standaardsituaties zijn geen bijzaak meer.
AZ laat rendement liggen
Juist op dat vlak valt er voor AZ winst te behalen. Van de 58 competitiedoelpunten kwamen er negen uit een standaardsituatie, goed voor ongeveer zestien procent. Dat blijkt uit cijfers van WhoScored.
Voor een ploeg die vaak veel balbezit heeft en regelmatig op de helft van de tegenstander speelt, is dat aan de lage kant. AZ dwingt genoeg corners en vrije trappen af, maar haalt daar te weinig uit. Voor wie het seizoen van dichtbij volgde, is dat geen verrassing: de dreiging bij een AZ-hoekschop bleef te vaak uit. Daar ligt de belangrijkste opdracht voor Aigner. Niet méér standaardsituaties creëren, maar meer halen uit de momenten die er al zijn.
Defensief minder zorgelijk
Aan de andere kant van het veld is het beeld minder zorgwekkend. Van de 51 tegendoelpunten kwamen er negen uit een standaardsituatie, ongeveer achttien procent. Dat is geen opvallend hoog aandeel.
WhoScored noemt het verdedigen van standaardsituaties zelfs een sterk punt van AZ. Dat lijkt te wringen met de zwakte in het luchtduel, maar dat is het niet: AZ verliest zijn deel van de kopduels, alleen leidt dat zelden tot een tegengoal uit een dode spelsituatie. De grotere kwetsbaarheid zit in de omschakeling, waar AZ twaalf procent van de tegentreffers incasseerde. Toch raakt ook dat aan het werk van Aigner. De organisatie bij corners en vrije trappen bepaalt vaak wat er daarna gebeurt, en een goede restverdediging begint al vóórdat de bal genomen wordt.
Details maken verschil
AZ eindigde afgelopen seizoen als zevende en speelde tien keer gelijk. Juist in dat soort wedstrijden kunnen standaardsituaties het verschil maken. Eén betere corner of één beter verdedigde vrije trap kan twee extra punten opleveren. Aigner komt dus niet naar Alkmaar voor een bijrol. Zijn opdracht is duidelijk: meer rendement halen uit dode spelmomenten. De cijfers laten zien dat daar voor AZ nog genoeg winst te boeken is.
