Met Messaoud vertrekt andermaal een speler uit de eigen jeugd voor hij van grote waarde heeft kunnen zijn voor AZ1. AZ lijkt op te leiden voor andere clubs in de Eredivisie of zelfs Eerste Divisie. Spelers worden te licht bevonden of krijgen het na enkele aardige wedstrijden hoog in de bol en vertrekken. Het is lang geleden dat de AZ-supporter heeft kunnen genieten van goede spelers uit de jeugdopleiding. Nu AZ minder geld te besteden heeft is het zaak dat de jeugdopleiding zich gaat uitbetalen. Het is echter de vraag of dat snel gaat gebeuren.
Het laatste succes van de jeugdopleiding was waarschijnlijk Jeremain Lens. Hij kwam tot 55 wedstrijden en 13 goals in het shirt van AZ. Lens kwam als eerstejaars C-junior naar AZ en speelde in seizoen 2005-2006 één wedstrijd voor AZ1. Vervolgens werd hij voor het seizoen 2007-2008 verhuurd aan NEC, waar hij bijna alles speelde en regelmatig scoorde. AZ wilde hem toen toch wel graag terug, waarna hij in het kampioensjaar en het seizoen erop nog van grote waarde was voor AZ met onder meer twee goals in de 5-1 Supercupwinst en uitgoals bij Arsenal, Standaard Luik en Ajax. In juni 2010 moet AZ hem laten gaan naar PSV.
Een andere redelijk succesvolle speler die de AZ Jeugdopleiding (deels) heeft voorgebracht is Kolbeinn Sigthórsson. De IJslander kwam in 2007 op 17-jarige leeftijd naar AZ en maakte in augustus 2010 zijn debuut in AZ1. In januari 2011 thuis tegen VVV maakte hij een hattrick en scoorde hij uiteindelijk vijf keer, een record voor een AZ-speler uit de eigen jeugd. In seizoen 2010-2011 bleef de IJslander veel spelen én scoren voor AZ, waarmee de interesse van andere clubs toenam. AZ probeerde hem te behouden, maar in de zomer van 2010 koos de man van glas na één seizoen AZ uiteindelijk voor aartsrivaal Ajax. In Alkmaar bleef hij steken op 32 wedstrijden en 15 goals. Het publiek in Alkmaar heeft maar één seizoen van hem kunnen genieten. Om die reden en vanwege zijn vertrek naar de rivaal wordt Sigthórsson in Alkmaar niet herinnerd als een succesvolle publiekslieveling. Wie de jeugdopleiding als handelshuis ziet kan Sigthórsson wel als succes noteren, want AZ ontving naar verluidt zo’n 5 miljoen euro voor de spits die in twee jaar Amsterdam nog maar 15 wedstrijden speelde.
Praatjesmakers
Veel meer successen vallen er niet te noteren. Ron Vlaar had een populaire AZ-held kunnen worden, maar de Hensbroeker bleek onder een Ajax-dekbed te slapen en kon zijn liefde voor de hoofdstedelingen niet meer onderdrukken nadat hij twee aardige wedstrijden in AZ1 had gespeeld. Uiteindelijk belandde hij bij Feyenoord (‘droomclub’), maar toen was de relatie met de AZ-supporters al verziekt (‘Ron Klaar’). De speler die in het voorjaar van 2005 zijn debuut maakte in AZ1 en kort daarna zelfs in Oranje debuteerde is ruim een half jaar later alweer vertrokken. Hij speelde maar 14 wedstrijden voor AZ en zette één doelpunt.
Hetzelfde dreigt te gebeuren met Adam Maher, hoewel hij al meer waard is geweest dan Vlaar omdat hij vorig seizoen wel bijna volledig heeft meegedraaid. De Diemenaar speelt sinds 2004 bij AZ, maar maakt er na wat leuke acties in AZ1 en een uitverkiezing tot talent van het jaar 2012 geen geheim van graag per direct te verkassen naar een club die naar zeggen beter past bij het niveau van de pas 19-jarige middenvelder. Het opzichte gedweep met Ajax en PSV heeft Maher ook al niet populair gemaakt in Alkmaar, waardoor ook de Nederlandse Marokkaan niet de jeugdspeler is die omarmd wordt door het AZ-publiek.
Potentiële helden uit de regio
Naast deze verwende praatjesmakers staan ook spelers die iedere AZ-supporter graag had zien doorbreken, maar die net te kort kwamen voor het niveau dat AZ speelt of speelde. Jongens uit de regio als Ruud Vormer (Hoorn) en Kees Luijckx (Castricum) doorliepen de jeugdopleiding en speelde enkele wedstrijden in het eerste, maar hadden de pech net terecht te komen in de hoogtijdagen van AZ. De spelers konden met inzet en clubliefde hun gebrek aan technische kwaliteit niet compenseren en werden daarom overbodig geacht. Teleurgesteld verlieten zij Alkmaar om aan de slag te gaan bij modale eredivisieclubs, waar ze uitgroeiden tot gewaardeerde basisspelers. Vormer kwam tot 21 wedstrijden bij AZ, Luijckx tot 17.
Een nieuwe speler die Alkmaar teleurgesteld verlaat is Ali Messaoud, die tot zijn frustratie op twee invalbeurten na nooit een kans heeft gekregen in AZ1 en nu uit wanhoop vertrekt, op zoek naar een club waar hij wel aan spelen toekomt. Een andere potentiële publiekslieveling was Haris Medunjanin. De flegmatieke middenvelder kwam op zijn dertiende naar AZ en maakte in 2005 op 19-jarige leeftijd zijn debuut in AZ1. De Alkmaarder met Bosnische wortels kon echter geen basisplaats veroveren en vertrok naar Real Valladolid. Medunjanin speelde 31 wedstrijden voor AZ en scoorde 4 keer.
Stagnerende doorbraken onder Verbeek
Van de huidige selectie komen Johann Berg Gudmundsson (22), Mikhail Rosheuvel (22), Giliano Wijnaldum (20), Fernando Lewis (19), Thomas Lam (19) en Kevin Luckassen (19) uit de eigen jeugd. Gudmundsson kwam pas op zijn zeventiende vanuit IJsland naar AZ en maakte ruim een jaar na zijn komst in 2010-2011 zijn debuut in AZ1. Tot dusver speelde hij 68 wedstrijden voor AZ en scoorde hij vijf keer. In die zin is hij redelijk succesvol, maar als basisspeler is hij nog altijd niet onomstreden. Bijzonder populair onder de supporters is hij evenmin. Rosheuvel doorliep de jeugdopleiding van AZ, maar verkaste naar Almere om zijn debuut in het betaald voetbal te maken. Sinds dit seizoen is hij terug in Alkmaar en speelt hij zo nu en dan, maar ook hij is vooralsnog geen onbetwiste of populaire basisspeler. Het is nog te vroeg om te oordelen over Wijnaldum, Lam, Lewis en Luckassen, maar ook zij kennen geen stormachtige doorbraak. Wijnaldum maakt áls hij speelt wel een goede indruk, maar krijgt van Verbeek niet veel kansen. Ook Lam, Lewis en Luckassen worden niet of nauwelijks ingezet door Verbeek. Lam doorliep de gehele jeugdopleiding. Luckassen kwam op zijn vijftiende, Lewis en Wijnaldum op hun zestiende.
Het is de vraag of we in de nabije toekomst wel een speler uit de eigen jeugd mogen begroeten die een vaste waarde is in het elftal en ook nog eens populair is op de tribune. De namen van Milan Hoek (21), Jeffrey Ket (19), Robert Klaasen (19), Ridgeciano Haps (19), Terell Ondaan (19), Hobie Verhulst (19) en Thom Haye (17) zingen al langer rond, maar verder dan een plek in de selectie van AZ1 zijn ze voorlopig niet gekomen. Mitchell Te Vrede (Feyenoord), Roland Alberg (Excelsior), Wouter de Vogel (door ADO verhuurd aan Den Bosch), Toine van Huizen (Sparta) en de inmiddels bij PSV doorgebroken Luciano Narsingh zijn broer Furdjel (Zwolle) verlieten AZ al eerder zonder in AZ1 te spelen.
Michael Buskermolen
Nu AZ zichzelf heeft gebombardeerd tot opleidingsclub waarbij de opleiding hoge prioriteit heeft, is het zaak dat er de komende jaren meer talenten doorbreken die een vaste waarde worden in AZ1. Het is lang geleden dat AZ langer dan twee seizoenen heeft kunnen genieten van een speler uit de eigen opleiding. Michael Buskermolen was de laatste. Hij debuteerde in 1990 en zwaaide pas in 2006 af. Mister AZ speelde maar liefst 470 wedstrijden voor AZ, waarin hij 67 keer scoorde.
