19 oktober 2009 is voor veel AZ-supporters een zwarte dag. Slechts enkele maanden na het behalen van het landskampioenschap valt DSB Bank om. Het zakenimperium van de illustere clubvoorzitter Dirk Scheringa is failliet verklaard. Heel Nederland is al weken in de ban van het lot dat de bank zal treffen, al die tijd wordt gespeculeerd over de verschillende scenario’s. Waar veel gezinnen zich zorgen maken over hun financiële situatie, vragen veel AZ-supporters zich af wat er met de club zal gebeuren. In sommige media wordt zelfs gespeculeerd dat DSB de voetbalclub mee zal sleuren de afgrond in.
Op 20 oktober beleeft AZ een sportief hoogtepunt omdat het op papier zijn mooiste Europese wedstrijd in decennia speelt. Het Londense Arsenal FC komt in het kader van de Champions League op bezoek in Alkmaar, in een stadion dat op dat moment nog “Het Dirk Scheringa Stadion” heet. De voorzitter zelf zal de wedstrijd echter aan zich voorbij laten gaan. Hij heeft zich teruggetrokken in zijn woning in Spanbroek en zal de wedstrijd vanaf de bank bekijken.
Einde van een tijdperk
Niet lang hierna wordt definitief bekend dat Dirk Scheringa de voorzittershamer neer moet leggen. AZ valt in handen van curatoren, die de club helemaal doorlichten. De club krijgt financieel een flinke strop te verwerken; niet alleen is het een bij DSB gestald bedrag kwijt, het is ook een sponsor en geldschieter kwijt. Zonder Dirk Scheringa en zijn bedrijf moet de club drastisch korten in de kosten. Lokale ondernemers springen uiteindelijk bij, maar AZ blijft met een schuld achter. Die schuld is inmiddels afgelost door de verkoop van spelers. De tijden van Moussa Dembele, Mounir el Hamdaoui, Sergio Romero, Stijn Schaars en Hector Moreno zijn daardoor definitief voorbij.
Hoewel Dirk Scheringa de thuiswedstrijden nog wel blijft bezoeken is zijn actieve rol binnen de club uitgespeeld. In de publiciteit wordt ook weinig meer van hem vernomen, zeker op voetbalgebied. Recent was hij nog wel bij de opening van het monument voor de Alkmaarderhout, wat ons benieuwd maakte naar zijn verhaal nu, bijna vijf jaar na de val van DSB. Wat dreef hem al die jaren? Hoe heeft hij de periode rond de val van zijn zorgvuldig opgebouwde zakenimperium beleefd? Hoe denkt hij over het huidige beleid van de club die bij hem zo diep in het hart zit?
Genoeg reden dus om hem te benaderen voor een interview, iets wat hij de laatste tijd niet meer doet. Tot onze verrassing werd het verzoek van AZ Fanpage echter ingewilligd. We maakten een afspraak en trokken naar Spanbroek. De komende drie dagen zullen we het complete interview in fases publiceren. Zo zullen we belichten hoe hij de de beginperiode heeft ervaren, hoe de weg naar de top is ingezet, en zaken rond en na de val van DSB bespreken. Zo zullen we onder andere te weten komen wat zich rond de overstap van Martin van Geel naar Ajax heeft afgespeeld, hoe Scheringa aankijkt tegen het huidige AZ, waar de club in zijn ogen nu had gestaan als DSB niet was omgevallen, en of we Dirk ooit nog terugzien in een actieve rol bij AZ. Vandaag deel 1 van dit drieluik; de beginperiode.
Hoe gaat het nu met u?
”Ik ben gezond, dus dat is het belangrijkste. Daarnaast heb ik nu een kleinkind van 11 maanden oud, dat is ook heel bijzonder om mee te maken. Dat laat ook een heel ander licht op het leven schijnen. Vroeger was ik heel veel bezig met opbouwen, dingen voor elkaar maken en nu heb ik veel meer tijd voor mijn familie.”
Hoe ziet uw dagelijks leven er tegenwoordig uit?
”Ik sta meestal om 7 uur op en dan ga ik om 8 uur naar mijn werk in Obdam, daar werk ik bij een factorbedrijf. Dat factorbedrijf bestond 1 september jl. drie jaar. Daarnaast geef ik lezingen, bezoek musea, ga naar de thuiswedstrijden van AZ en bezoek soms ook Europese wedstrijden.”
Hoe gaat uw gezin om met deze veranderde situatie?
”Die pakken het prima op. We hebben in principe altijd sober geleefd zou je kunnen zeggen, dus we hoefden onze levensstijl niet zo erg aan te passen.”
U bent in 1978 begonnen als sponsor, en begin jaren ’90 aangesteld als (vice)voorzitter om financieel orde op zaken te stellen. Uiteindelijk kocht u AZ in 1993 voor 1.800.000,- gulden. Wat was op dat moment uw uiteindelijke doel met AZ?
”Mijn doel was om er een gezonde club van te maken, en op een gegeven moment was mijn doel wel om Europees voetbal te halen. Het klinkt misschien ambitieus maar dat heb ik in 1996 al gezegd, dus ik had wel een bepaalde ambitie. Mijn hobby en talent was wel om iets dat niet functioneerde steeds beter te maken en het wel te laten functioneren.”
De opbouw van AZ ging met de nodige ups en downs, met o.a. de promotie en directe degradatie. Wat zijn de grootste lessen die u heeft geleerd in die periode?
”Nou, in het voetbal leer je iedere dag. De eerste drie jaar viel ik van de ene verbazing in de andere, dat is echt een leerschool die je mee moet maken. Het is wat dat betreft een bijzondere wereld. In het begin kwamen er een aantal lijken uit de kast en die moesten opgeruimd worden, maar als ondernemer leer je ontzettend snel. Het was wel een prachtige tijd. Ik heb het vanaf de grond af meegemaakt en opgebouwd. We hadden bijvoorbeeld in die beginperiode hele lage salarissen. Ik kan me nog herinneren dat ik met Martin van Ophuizen aan het onderhandelen was, die werkte toen parttime, en die verdiende 30.000,- gulden bij AZ. Je had daarna contractverlengingen en dan kregen de spelers er 1000 gulden per jaar bij. Dus kan je nagaan in verhouding met tegenwoordig. Verder deed ik dat soort gesprekken voornamelijk zelf. Ik heb eens uitgerekend dat ik 365 dagen per jaar actief was voor AZ, en dat 16 jaar lang, dan kom je wel op 6000 dagen dat je continu bezig bent. Als je dan het aantal kilometers bekijkt dat ik als vrijwilliger heb afgelegd voor de club dan kom je op wel 500.000 km. Op die manier leer je dus snel al die valkuilen die er zijn, met zaakwaarnemers, met onderhandelingen et cetera.”
AZ heeft lang het imago gehad van een onrustige club. Zo waren er de uitspraken over spelers “die eens een dagje achter de vuilniswagen moesten lopen”, het getouwtrek rond het imagecontract van Oscar Moens en trainers die niet lang bleven zitten. Verwijt u uzelf iets in die situaties?
”Nee. Je moet in het leven kijken naar de positieve dingen die je meemaakt. Als je honderd dingen doet dan kan je nooit honderd dingen goed doen. Als je 90 dingen goed doet en 10 fout dan heb je al een hele goede score. Plus, ik was actief in een bedrijfstak waar ik geen ervaring in had. Dan heb je ook nog een pers die met je meedenkt, terwijl ze niet van de hoed en de rand weten. Zodoende schrijven ze dingen die niet helemaal waar zijn. Dan wil ik niet zeggen dat het niet waar is, maar het kan soms net even een andere belichting zijn van de werkelijkheid. Bovendien kan er gelekt worden door bepaalde partijen, die hebben daar dan een bepaald belang bij. Maar de waarheid ligt meestal ergens in het midden. Bepaalde zaken zijn gewoon minder goed verlopen en op de spits gedreven door bepaalde partijen en dat is gewoon jammer.
Wat betreft de uitspraak van achter de vuilniswagen aanlopen, dat was op dat moment een soort emotionele uitspraak. Maar de oorzaak zit vaak wat dieper, alleen had ik daar toen nog niet de ervaring in. Want diezelfde spelers haalden later onder een andere trainer Europees voetbal. Dus goed beschouwd lijkt het alsof een elftal niet vooruit te branden is, dat was ook zo, ze speelden niet goed, maar de diepere oorzaak is moeilijk te doorgronden. Maar het is niet zo dat de spelers lui waren. Het kan echter zo zijn dat de chemie met de technische staf niet goed was. Dat zie je nu ook met Van Gaal en Hiddink. Van Gaal heeft een strategie bedacht waarmee we derde van de wereld worden. Nu bedenkt Hiddink een andere strategie en dat mislukt de eerste twee wedstrijden.”
Een ander in het oog springende zaak was wellicht het geschil tussen u en Willem van Hanegem. In uw biografie zegt u uitstekend met hem op te kunnen schieten, en dat jullie op elkaar lijken. Toch ontstond er een breuk die niet meer te lijmen was. Wat is daar precies gebeurd?
”Nou, hij is niet vertrokken met een geschil. We zijn goed uit elkaar gegaan. Later heeft Willem zelfs nog een opening bij mij verricht van ons museum. Ik heb nog een heel hartelijk contact met hem. Dus ook dat is weer een soort beeldvorming die niet klopt.”
Voor zover het eerste gedeelte van het interview met Dirk Scheringa. Morgen volgt de publicatie van deel 2, en zullen we het gaan hebben over de route richting de top. Zo komt de relatie met de gemeente Alkmaar aan bod, wordt er gesproken over het conflict met Martin van Geel, het mislopen van de titel tegen Excelsior, het desastreus verlopen seizoen 2007/2008 en de omslag die uiteindelijk naar het kampioenschap leidde.
