Een aantal jaar geleden zag ik Adam Maher doorbreken in de hoofdmacht bij AZ. Tijdens zijn debuut tegen Bate Borisov maakte hij direct een doelpunt, een treffer waarmee bij bovendien nog altijd in de boeken staat als jongste Nederlandse doelpuntenmaker in Europa ooit. Zijn potentie leek ongekend, zeker ook omdat hij in het seizoen daarna op 18-jarige leeftijd al tot de steunpilaren behoorde van het AZ onder Gertjan Verbeek. In mijn ogen was het destijds het grootste talent dat ik ooit in Alkmaar had zien rondlopen. Iemand met de potentie om de wereldtop te halen. Maher vertrok ruim twee jaar later naar PSV en daar heeft hij het moeilijk. Het is niet meer de Maher die ik ken uit zijn periode in Alkmaar.
Snelle opvolger Maher
Na zijn vertrek rees bij mij de vraag hoelang het zou duren voor de jeugdopleiding weer een talent voort zou brengen met dezelfde potentie. Ik verkeerde destijds in de veronderstelling dat je blij mag zijn als je eens in de 5-10 jaar zo’n talent voortbrengt. De werkelijk blijkt echter anders. Dit jaar was ik getuige van de doorbraak van de 18-jarige Dabney dos Santos. Ik ben geen vaste volger van de jeugdploegen, dus ik was vrij onbekend met deze speler. In eerste instantie zag ik een A-junior die het de eerste wedstrijden moeilijk leek te hebben. De aannames lukte niet altijd, hij draaide de verkeerde kant op, verloor wat duels. Kortom, ik sloeg niet direct stijl achterover.
Zelfkennis
In een interview na die wedstrijden omschreef hij zichzelf als iemand die graag achter de spits speelt, een goede steekpass heeft en gevoel voor diepgang. Hij bleek, met de kennis van nu, over een goed zelfbeeld te beschikken. Na de schroom van zich te hebben afgegooid laat hij met grote regelmaat zien waartoe hij in staat is. Hij heeft een goede dribbel en een feilloos balgevoel. Bovendien is hij snel, en technisch bovengemiddeld onderlegd. Hij beschikt zelfs over een behoorlijk inzicht getuige zijn oog voor diepgaande en vrijstaande medespelers.
Hoge verwachtingen
Ook binnen AZ heeft men hoge verwachtingen van Dos Santos. Hoofd jeugdopleiding Aloys Wijnker was eerder dit jaar lovend over zijn pupil. “Dabney dos Santos is ‘laatrijp’, de verwachtingen zijn daarom ‘superhoog’. ‘Hij is dynamisch en technisch ijzersterk. Als die volgroeid is, gaan we nog wat meemaken’, was het commentaar van Wijnker destijds. Daar lijkt niet aan gelogen te zijn. In zijn debuutjaar wist hij bovendien al indrukwekkende cijfers te overleggen. In 23 duels kwam hij tot twee goals en maar liefst acht assists. En dat terwijl hij niet eens altijd basisspeler was.
Even ter vergelijking. Maher kwam in zijn eerste volledige seizoen tot 34 wedstrijd, vijf goals en zes assists in de reguliere competitie. Als je kijkt naar het aantal minuten dan speelde Dos Santos er 1.361 en Maher ruim het dubbele met 2.764. Als ik Dos Santos zie voetballen dan zie ik iemand met een gigantisch talent. Misschien nog wel beter dan Maher. Het zijn echter wel iets andere types, daar Maher zijn ploeg al echt bij de hand nam. Dos Santos lijkt iets introverter, maar zeker geen mindere voetballer.
Ritzmaier overbodig
Gedurende de competitie kwam Dos Santos ook regelmatig vanaf de linkervleugel in actie, daar het middenveld in een redelijk vaste bezetting acteerde met Ortiz, Henriksen en Gudelj. Nu Gudelj vertrekt valt er echter een positie open op het middenveld en worden jongens als Ritzmaier en Drost genoemd als opvolgers. Ik vraag me af wat de meerwaarde is van iemand als Ritzmaier in deze. De PSV’er is zonder twijfel een goede voetballer, maar hebben wij met Dos Santos niet zelf al een diamantje rondlopen met een nog grotere potentie? Bovendien keert ook Joris van Overeem weer terug. Ook een speler die heeft aangetoond zeer talentvol te zijn en een kans te verdienen in AZ 1.
Ik zie zelf daarom ook liever de aandacht verlegd worden naar een echte linksbuiten. Die positie is bij AZ al jaren onderbezet. Ook dit seizoen blijkt maar weer dat op die positie de grootste problemen liggen. In de huidige selectie zijn er een handvol spelers die op die positie kunnen spelen, maar niemand voelt zich daar echt prettig. Het zegt al genoeg dat Haye, Dos Santos, Tankovic en Hupperts allen op die positie zijn uitgeprobeerd en geen van allen heeft zijn plaats lang weten te behouden. In de wetenschap dat Tighadouini naar verluid voor minder dan een miljoen is op te halen uit Breda zou bij mij de keuze heel snel zijn gemaakt.
Nieuw goudmijntje
De ontwikkeling van jongens als Dos Santos zal door de technische leiding met tevredenheid worden waargenomen. Transfers als die van Maher zijn goud waard voor AZ, gezien de relatief lage investering en grote inkomsten. Niet alleen omdat je direct een transfersom ontvangt voor een speler, maar ook omdat je in de loop der jaren ook nog aardig wat kan verdienen aan opleidingsvergoedingen. Omdat naast Dos Santos dit seizoen ook Haye, Hoedt, Luckassen en Van Overeem zijn doorgebroken lijkt het erop dat AZ de komende jaren de vruchten kan plukken van de jarenlange investering in de jeugdopleiding.
Internazionale schijnt recent al op de tribune te hebben gezeten om de verrichtingen van Dos Santos te volgen. Gelukkig heeft Earnest Stewart zijn contract eerder dit jaar weten te verlengen tot medio 2019. Ook heeft de speler zelf aangegeven nog twee jaar in Alkmaar te willen blijven voor zijn ontwikkeling. Laten we hopen dat we pas op zijn vroegst medio 2017 afscheid hoeven te nemen van het talent en dan zou het zomaar eens kunnen dat het transfer record, voor zelfopgeleide spelers, van Maher wordt verbroken.
