Na de nederlaag van afgelopen weekend tegen Feyenoord was er een storm van kritiek te horen. Terecht natuurlijk als het puur over de wedstrijd opzich ging. Er kwam echter ook veel algemene kritiek. Niks deugde, Stewart moest oprotten, het was een verloren seizoen, de spelers konden er niks van en nog vele van dat soort kreten. Nu heb je begrijpelijkerwijs te maken met de emotie van de wedstrijd, maar ook in de dagen nadien hoorde en las ik nog veel van dezelfde geluiden. Zeker toen bekend werd dat Gudelj een contract zou hebben getekend bij Ajax. Ik vraag me oprecht af waar die negativiteit toch vandaan komt. Zouden sommige mensen zich niet realiseren dat het huidige AZ niet meer het AZ is van de periode van Dirk Scheringa? Kijken die mensen dan niet naar de ranglijst? We staan immers nog keurig op de vierde plek achter PSV, Ajax en Feyenoord. Een plek waar vooraf voor getekend zou zijn.
Komen van ver
Natuurlijk realiseer ik me ook dat het algehele niveau achteruit is gegaan ten opzichte van wat wij gewend waren, maar dat is niet zo raar als je ziet waar AZ vandaan komt. Ik hoef de gemiddelde supporter echt niet uit te leggen wat voor impact het omvallen van DSB heeft gehad. Om nog maar te zwijgen over de nasleep. Onze club is in moordend tempo uit de schulden gekomen, maar nog steeds is het niet kerngezond. Er zit nog een gat in de begroting die langzaamaan gedicht dient te worden. We zijn daarin op de goede weg, maar het uiteindelijke doel is nog niet bereikt. De achterban moet er daarom ook niet op rekenen dat de club de miljoenen van Gudelj volledig kan investeren in de komende transferperiode. De directie zal het grootste gedeelte gaan gebruiken om het gat in de begroting te dichten, en dan zal er voor Earnest Stewart nog een deel beschikbaar zijn om te herinvesteren. Daarbij moet gedacht worden aan pakweg 2 miljoen euro.
Algehele tendens
Een ander ding dat niet meewerkt is de algehele tendens van het Nederlandse voetbal. De laatste jaren is het niveau zichtbaar omlaag gegaan. Budgetten zijn teruggeschroefd, de selecties zijn vele malen jonger geworden en de ploegen zijn daardoor een stuk minder stabiel. Het is een trend die je bijna door de gehele eredivisie ziet. De enige ploeg die met regelmaat nog grote bedragen investeert is PSV. Niet geheel toevallig ook de aanstaande kampioen. FC Twente, Vitesse, SC Heerenveen, FC Utrecht, Feyenoord en zelfs Ajax hebben allemaal pas op de plaats moeten maken en de budgetten noodgedwongen naar beneden bijgesteld. Wat je daardoor ziet is dat er bijna geen club is die wekelijks stabiel presteert.
Breder perspectief
Doet AZ het in dat opzicht slechter dan de rest? Ik denk het niet. Sterker nog, ik denk dat AZ het in vergelijking met andere teams prima doet. Natuurlijk is de ploeg tegen een aantal zeperds opgelopen. Terecht dat de supporters daar niet blij van worden. Alleen moeten we niet vergeten de boel in perspectief te plaatsen. Alle ploegen hebben te maken met dips, en veelal zijn die groter dan bij AZ, of vinden ze vaker plaats. Als ik kijk naar de ploegen waaraan wij ons moeten spiegelen, zoals Vitesse, SC Heerenveen, FC Groningen en FC Twente, dan voeren wij de ranglijst aan van dat rijtje clubs. Afgelopen weekend nog kwam SC Heerenveen, voor eigen publiek, in een matige partij niet voorbij NAC, speelden Vitesse en Groningen gelijk in een weinig enerverende pot en werd een B-team van de Tukkers met 0-5 geslacht door PSV. Van enige lijn is dus nergens sprake.
Cultuuromslag
Naast de kritiek op de wisselende prestaties klonk er ook veel kritiek op de aanstaande transfer van Gudelj, en dan met name de clausule die is afgesproken. Helaas is ook dat de huidige realiteit. Tot enkele jaren geleden had AZ als standpunt dat het niet werkte met clausules, dit omdat het de regie volledig in eigen handen wilde houden. Tegenwoordig kan dat niet meer. AZ heeft minder te bieden en moet daarom ook concessies doen. Een speler als Gudelj had meerdere opties toen hij voor een vertrek stond bij NAC Breda. Een van zijn voorwaarden om naar Alkmaar te komen was die clausule in het contract. Stewart kan dan twee dingen doen; of akkoord gaan, of de transfer af laten ketsen. Ik ben blij dat is gekozen voor de eerste optie.
Voorsprong op de rest
AZ heeft op die manier voor kwaliteit gekozen, ook als dat nu inhoud dat het heeft moeten breken met standpunt, en daardoor geld misloopt. Indirect hebben de Alkmaarders wel de beschikking gehad over een uitstekende speler die meermalen het verschil heeft gemaakt. AZ kwam vorig jaar tot de kwartfinale van de Europa League en staat momenteel vierde in de nationale competitie. Uitstekende prestaties. Had het Gudelj niet gehad dan had je wellicht niet tot die resultaten gekomen. Iets dat afbreuk doet aan de status die AZ heeft, en ook de daarbij behorende aantrekkingskracht op toekomstige aankopen. Vele spelers schalen de Alkmaarders op dit moment toch nog hoger in dan teams als FC Groningen en SC Heerenveen.
Om het verschil te kunnen blijven maken met die clubs moet AZ dus inventief en creatief zijn. Soms zal het wat concessies moeten doen, soms zal het roer om moeten. De clausule van Gudelj is een voorbeeld, het aantrekken van Robert Eenhoorn en Billy Beane een ander. Het nadeel is wel dat zulke processen tijd nodig hebben. Het zal niet binnen vier maanden anders zijn. Dus verwacht ook volgend jaar niet dat alles zonder problemen zal verlopen. Het elftal zal nog wel een keer op zijn bek gaan, en de technische leiding zal er ook best een keertje naast zitten. In de situatie Pastoor zijn er ook aantoonbare fouten gemaakt. Dat kan. Alleen moet er wel van geleerd worden. Het is echter de taak van de supporters om achter de ploeg, en de club als geheel, te blijven staan. Iets dat overigens niet wil zeggen dat er geen kritiek kan zijn. Zolang het grotere plaatje maar niet uit het oog wordt verloren.
