AZ leed tegen Excelsior het zoveelste puntverlies tegen een team dat toch aanmerkelijk minder hoog wordt aangeslagen dan de Alkmaarse formatie. Kenmerkend voor de ploeg is de wisselvalligheid de laatste jaren. Waar er tegen FC Twente een knap punt werd behaald, wordt de ploeg net zo makkelijk weggespeeld in Tilburg tegen Willem II. Ook thuiswedstrijden tegen ploegen als Excelsior en FC Groningen zijn tegenwoordig geen garantie meer voor een makkelijke middag of avond. Nog niet zo heel lang geleden was Alkmaar een bijna onneembare vesting voor de overige eredivisieploegen, en bleef AZ thuis een jaar lang ongeslagen. Van dat AZ is weinig meer over. Op de prestaties is geen pijl meer te trekken.
Stadion loopt leeg
Om mij heen hoor ik tegenwoordig veel mensen die er geen zin meer in hebben en niet de intentie hebben hun seizoenkaart te verlengen volgend seizoen. Of je die supporters gloryhunters moet noemen laat ik even in het midden, zorgwekkend vind ik het in ieder geval wel. Het supportersaantal neemt de laatste jaren zichtbaar af, en dat lijkt het komende jaar alleen maar erger te worden. Waar er een aantal jaren geleden nog een paar duizend man op de wachtlijst stond voor een seizoenkaart kan iedereen tegenwoordig makkelijk een plekje uitzoeken. De vraag is dan ook of de kritiek terecht is of dat de supporters verwend zijn? Ik denk dat de waarheid ergens in het midden ligt.
AZ is natuurlijk niet meer de club die het 5 jaar geleden was. Financieel heeft de club een behoorlijke tik gehad, waarvan het inmiddels redelijk is hersteld. Aan de andere kant zijn we nog wel enkele jaren verwend doordat er met Rasmus Elm, Stijn Schaars, Maartens Martens en Brett Holman nog wel spelers uit het DSB-tijdperk onder contract stonden. Zodoende presteerden we in Europa verrassend goed en stonden we enkele jaren geleden lange tijd bovenaan in de nationale competitie. Die tijden zijn er niet meer. Simon Poulsen is dan wel teruggekeerd maar verder vissen we toch in een andere vijver dan voorheen.
Clubs als Zwolle presteren beter met minder geld
Ik vind dat echter maar deels een excuus. Geld is natuurlijk een belangrijk issue in de huidige voetballerij, maar ik vind het te makkelijk om ons daar volledig achter te verschuilen. Geld is er namelijk nog wel, zeker meer dan het geval is bij clubs als SC Cambuur, PEC Zwolle en Excelsior. Dat zijn ploegen die ruim boven ons staan, of praktisch op gelijke hoogte. Alle ploegen hebben te maken met mutaties maar weten met minder geld wel een betere/stabielere ploeg op de been te brengen. PEC Zwolle verloor afgelopen zomer praktisch zijn complete as met Diederik Boer, Lachman, Mokotjo, Klisch, Fernandez en Benson. Alle reden dus om te verwachten dat het Zwolse sprookje hard uitgeblazen zou worden. Niets is echter minder waar. De formatie van Ron Jans pikte zowel binnen als buiten de landsgrenzen een aantal leuke spelers op met Rienstra, Lam, Necid en Narsingh en presteert zeker niet minder als in de vorige jaargang.
Waar andere ploegen verrassend goede aankopen doen lijken de spelers in Alkmaar veel langer nodig te hebben om het verschil te maken of zich thuis te voelen. Natuurlijk is het heel goedkoop en volledig onterecht om jongens na twee maanden af te schrijven, maar opvallend vind ik het wel dat PEC Zwolle en Cambuur heel makkelijk spelers kunnen inpassen, terwijl bij ons Hupperts, Tankovic en Mühren vrij lang nodig lijken te hebben om hun draai te vinden. Neem nu bijvoorbeeld eens de in Alkmaar verguisde Etienne Reijnen. Die jongen speelt nu in Leeuwarden moeiteloos mee in een stabiel elftal en is bovendien nog belangrijk ook. In Alkmaar waren we hem liever kwijt dan rijk.
Topsportklimaat in Alkmaar?
Op zo’n moment zet ik vraagtekens bij het klimaat dat er in Alkmaar heerst. Toon Gerbrands had in zijn tijd als algemeen directeur altijd zijn mond vol over het zogenoemde topsportklimaat. Ik vraag mij af waar ik dat terug kan vinden? Na afloop van een zeperd tegen Excelsior of Willem II hoor je standaard hetzelfde riedeltje. ‘Ja we begonnen niet scherp’ of ‘Ik weet niet waar het aan ligt maar het moet wel beter’. Het zijn allemaal van die dooddoeners die ik vorig jaar al talloze keren voorbij heb horen komen na verliespartijen tegen anonieme ploegen als NAC of NEC. Wanneer slaat er eens iemand met de vuist op tafel om te zeggen dat een verlies tegen Willem II onacceptabel is? Een bij elkaar geraapt zootje van huurlingen en transfervrije spelers tikken je helemaal van de mat. Dan mag er eens een keer gescholden en gevloekt worden, en uitgedragen worden dat zoiets niet gepikt wordt.
In Alkmaar lijkt dat echter uit den boze. De gelatenheid is kenmerkend, en zo voetbalt de ploeg ook. Als de wind goed staat en het zonnetje schijnt kan het resultaat een keertje meezitten. Verliezen we punten tegen een zwakke broeder als Excelsior, door drie grove persoonlijke fouten, dan lijkt iedereen maar een beetje zijn schouders op te halen en te hopen dat het volgende week in Breda beter gaat. Van enig topsportklimaat is niets te merken. Ik zie Henk de Jong gisteren voor de camera’s staan en zeggen dat zijn ploeg geen enkel ontzag zal tonen voor PSV, Ajax en Feyenoord, en dat zijn veelal geen loze woorden. Cambuur klapt erop, zal echt wel een keer verliezen, maar de overtuiging en wil zijn wel aanwezig.
Gelatenheid en inspiratieloze scouting
Aan de trainers kan het inmiddels niet meer liggen. Of Advocaat, Verbeek, Van Basten of Van den Brom voor de groep staat, het lijkt iets dat in het DNA van de club aan het groeien is. Harde eisen en hoge verwachtingen worden er niet meer uitgesproken. Ook lijkt er totaal geen plezier in de ploeg te zitten, het is allemaal ontzettend plichtmatig. Het is dan ook iets dat van bovenaf moet worden aangepakt. Dat begint al met het transferbeleid. Op dit moment wemelt het bij AZ van de ideale schoonzonen en dertien-in-een-dozijn-voetballers. De balans in de selectie is ook niet aanwezig. Met Rosheuvel, Berghuis en Lewis onder contract halen we met Hupperts nog maar eens een vierde rechtsbuiten naar Alkmaar. Bovendien eentje die gewend is om op de counter te spelen. Op links moeten we ons ondertussen behelpen met spelers die totaal niet gewend zijn daar te spelen zoals Tankovic en Haye. Dit is echter wel op te lossen want transfervrij zijn er heel wat jongens op te halen, terwijl er ook in de eerste divisie genoeg leuke spelers rondlopen. In de glorietijd haalde we jongens als Moisander, De Zeeuw en Van der Velden ook voor een appel en een ei op. Desnoods huren we eens een jaartje iemand.
Nee, dit huidige AZ heeft duidelijk een nieuwe impuls nodig. Op bestuurlijk vlak moet het weer rustig worden, en hopelijk is dat proces al in gang gezet met de entree van Robert Eenhoorn. Op het veld moet AZ weer passie en bovenal plezier gaan tonen. Titels worden er niet geëist, maar wel een leuk en herkenbaar team. Als het in Zwolle en Leeuwarden kan dan moet dat in Alkmaar ook mogelijk zijn. Er is echter nog wel wat werk aan de winkel, maar ook de supporters mogen eens in de spiegel kijken. De ploeg mag best een vaker fanatiek aangemoedigd worden in plaats van dat stoïcijnse dat er de laatste jaren is ingeslopen. De supportersverenigingen doen hun uiterste best om dit voor elkaar te krijgen maar kunnen het natuurlijk niet alleen. Laten we met zijn allen, bestuur en supporters, zorgen dat AZ weer smoel krijgt voordat de status van de club een nog verdere deuk oploopt.
