Co Adriaanse

Co Adriaanse (Amsterdam, 1947) kwam in november 2002 naar Alkmaar, waar hij de zojuist ontslagen trainer Henk van Stee opvolgde. Het seizoen erop haalde AZ voor het eerst sinds 1981 Europees voetbal, en wat volgde was een ongekende zegetocht door alle uithoeken van Europa. En dat met geweldig, aanvallend voetbal en een elftal dat bestond uit AZ’ers in hart en nieren en speelde in de knusse Alkmaarderhout. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Co Adriaanse in Alkmaar nog altijd warme herinneringen oproept.

Door veel supporters werd Adriaanse bij zijn komst in 2002 met gemengde gevoelens onthaald. Een Amsterdammer met een ajax-verleden is in Alkmaar nooit populair, en ook de wat arrogante uitstraling van de oud-schoolmeester zorgde voor een afwachtende houding. Toch was er meteen al wel vertrouwen in Adriaanse op sportief gebied, vanwege de goede prestaties met Zwolle en Den Haag en vooral het halen van de Champions League met Willem II.

Eredivisie

De hand van Adriaanse werd pas echt zichtbaar vanaf seizoen 2003-2004. Voor het eerst sinds 1981 haalde AZ weer Europees voetbal. Met een klinkende 7-0 overwinning werd RKC opgerold, en barstte een volksfeest los in de knusse Alkmaarderhout. Voor de huldiging een paar weken later verloor AZ thuis van PSV. Een bloedchagrijnige Co werd geheel tegen zijn zin naar het Canadaplein gereden, en vertrok nog voor hij het podium had betreden.

Belangrijker misschien nog dan de stand op de ranglijst was het vertoonde spel. AZ veroverde Nederland met razendsnel, zeer aanvallend voetbal. Meest opvallende is nog dat dit grotendeels gebeurde met spelers die in de seizoenen daarvoor nog niet vooruit te branden waren en kleurloos in de middenmoot eindigde.

Klassieke wedstrijden onder Co die nog altijd vers in het geheugen zitten zijn onder andere de 0-3 winst bij FC Utrecht die al binnen vijf minuten op het bord stond en de 0-3 veegpartij op woensdagavond in De Kuip tegen Feyenoord. En verder natuurlijk de vele winstpartijen die vooral in thuiswedstrijden na een tijdje bijna normaal werden gevonden. 3-0 tegen Roda, 5-0 tegen Twente, 4-1 tegen Feyenoord. Maar ook forse nederlagen, zoals de 1-5 tegen Roda JC waarna de term scorebordjournalistiek werd geïntroduceerd en het 1-3 verlies van een opgebrand AZ op de laatste speeldag tegen RBC zijn memorabel. Het was meteen de laatste wedstrijd van AZ onder Co. De opvallende winstpartijen én verliespartijen hoorden bij Co.

Memorabel werd het pas écht toen we in seizoen 2004-2005 Europa in mochten. 400 AZ’ers reisden in september naar Thessaloniki voor de vermoedelijk eenmalige exercitie in Europa. De 2-3 overwinning was een daverende verrassing. Het leidde ertoe dat de PAOK-supporters hun eigen stadion in brand staken en hiermee bijdroegen aan de verdere legendarisering van de wedstrijd. Ook thuis werd PAOK geklopt, met 2-1, terwijl het uitvak bleef uitpuilen van fakkels. Ongekend in de kneuterige Alkmaarderhout.

AZ zou dat seizoen in Europa verrassing op verrassing stapelen. Thuis werd er in de poule gewonnen van Rangers én Auxerre. Uit won AZ ook bij Amica Wronki, waardoor de laatste wedstrijd tegen Grazer AK best verloren kon worden om alsnog als winnaar van de poule te overwinteren in de UEFA-Cup. Na de winterstop kwam Alemannia Aachen uit de koker, de eerste tegenstander waarbij AZ vooraf enige kans werd toegedicht. AZ won uiteindelijk inderdaad, maar gemakkelijk ging het niet. Wel bood de uitwedstrijd 4000 AZ’ers te kans af te reizen naar Keulen.

Shakhtar Donetsk in de achtste finale zou toch echt een brug te ver zijn voor AZ, maar in de uitwedstrijd werd er doodleuk wederom gewonnen: 1-3 in een ijskoude uithoek van Europa. Villarreal in de kwartfinale zou dan toch de laatste horde worden, maar nee: 1-2 in Spanje en thuis ternauwernood op 1-1 gehouden. De Alkmaarderhout barstte inmiddels uit zijn voegen van enthousiasme over dit geweldige seizoen, en reikhalzend werd uitgekeken naar de halve finale tegen Sporting Portugal. Na een 2-1 verlies moest er thuis voor het eerst iets goed worden gemaakt, en toen Kew Jaliens in de verlenging 3-1 maakte leek dit te gaan lukken.

120+2

Tot Co in de blessuretijd van de verlenging debutant Christy Janga inbracht om tijd te rekken. Janga beging direct een overtreding, waaruit een vrije trap en een corner volgde. Uit de corner kwam de bal op de schouder van Miguel Garcia, die de bal bij de eerste paal door de benen van Perez zag verdwijnen en tergend langzaam tegen het net zag rollen. De Alkmaarderhout is nog nooit zo stil geweest. Slechts enkele seconden scheidden AZ van de finale van de UEFA-Cup. Het is een fout die Co door sommige supporters nog altijd nagedragen wordt.

De populariteit van Co is ook deels te danken aan de populariteit van het elftal. De spelers van 2004-2005 roepen bij de meeste supporters meer warme gevoelens op dan het kampioenselftal van 2009. Bijna allemaal Nederlanders, bijna allemaal spelers die al een tijd bij AZ speelden en spelers die bovendien ook mengden met de supporters. Henk Timmer, die wel een biertje lustte en in Heiloo woonde. Barry van Galen, uitleg overbodig. Barry Opdam, idem. Meerdink, met zijn niet aflatende inzet en komische houding. Landzaat, met zijn prachtige trap. Huysegems, de sympathieke Belg  wiens vriendin al snel van alles bij AZ regelde en populair was bij de supporters. Sektioui, de sympathieke Marokkaan met onnavolgbare acties en prachtige doelpunten. En toch ook Perez, de architect van het elftal, met prachtige passes en doelpunten, tot hij AZ verraadde door naar ajax te verkassen.

Na zijn vertrek bij AZ werd Co opgevolgd door Louis van Gaal. Een trainer die nooit echt populair zou worden onder de AZ-supporters, ondanks dat de sportieve successen werden doorgezet en AZ in 2009 zelfs landskampioen werd. Co Adriaanse zou de successen die hij met AZ behaalde nooit meer overtreffen. Hij vertrok naar Porto en werd daar landskampioen, maar vertrok na een jaar met slaande deuren. Die slaande deuren waren er ook aan het einde van zijn andere kortstondige dienstverbanden in onder andere de Arabische woestijn. Co Adriaanse, een geniale trainer met een ‘authentiek’ karakter, dat bij AZ precies goed uitkwam maar bij veel andere clubs niet bleek te werken.